कामगार एकता समितीच्या प्रतिनिधीचा अहवाल
कामगार एकता समिती (KEC) मुंबई उपनगरीय रेल्वे नेटवर्कसाठी रेल्वे सुरक्षा मोहिमेचे सक्रियपणे नेतृत्व करत आहे. इतर संघटनांप्रमाणेच, KEC नेही मोठ्या जनमोहिमांद्वारे प्लॅटफॉर्मची उंची वाढवणे, पादचारी पूल मजबूत करणे आणि मुंबईच्या उपनगरातील बदलापूर स्टेशनमध्ये नवीन पादचारी पूल मंजूर करणे यांसारख्या मागण्या मंजूर करून घेतल्या आहेत.
अलिकडच्या काही महिन्यांत, KEC ने ठाणे जिल्ह्यातील विविध शहरांच्या रस्त्यांवर उतरून सुरक्षित रेल्वे प्रवासाची मागणी करण्यासाठी लोकांना आणि संघटनांना एकत्र केले आहे. KEC च्या सदस्यांनी घरोघरी जाऊन स्वाक्षऱ्या गोळा केल्या आणि नागरिकांना मोहिमेत सामील होण्यासाठी आमंत्रित केले. या अभियानाला लोकांचा भरभरून प्रतिसाद मिळतोय. संवादांदरम्यान रहिवाशांनी असुरक्षित रेल्वेप्रवासाच्या परिस्थितीबद्दल गंभीर चिंता आणि संताप व्यक्त केला. आपल्या प्रियजनांच्या सुरक्षिततेबद्दल काळजी करणाऱ्या वृद्ध व्यक्तींपासून ते मुलांपर्यंत आपले समर्थन दाखवले आणि मोहिमेला मनापासून पाठिंबा जाहीर केला.
या उत्साही प्रतिसादाने मोहीम पुढे नेण्यास इच्छुक स्वयंसेवकांची सक्रिय समिती स्थापन करण्याची तातडीची गरज अधोरेखित केली. या उद्देशाने, KEC ने ७ सप्टेंबर २०२५ रोजी ठाणे जिल्ह्यातील डोंबिवली येथे एक उत्साही बैठक आयोजित केली. त्यात डोंबिवली आणि त्याच्या उपनगरातील कोपर आणि ठाकुर्ली, ठाणे व त्याच्या उपनगरातील मुंब्रा आणि कळवा तसेच मुंबईतील जागरूक नागरिक सहभागी झाले होते. त्यांच्या दैनंदिन प्रवासाच्या सामायिक अनुभवाने, बदलाची सामूहिक इच्छा आणि उपायांसाठी काम करण्यासाठी लागणारी ऊर्जा खर्च करण्याची त्यांची तयारी यांमुळे ते एकत्र आले होते.
KEC च्या एका वक्त्याने निदर्शनास आणून दिले की आज आपल्या देशात प्रचलित असलेल्या भांडवलशाही व्यवस्थेत, अर्थव्यवस्था ही सत्ताधारी भांडवलदार वर्गाचा नफा जास्तीत जास्त वाढवण्याच्या दिशेने सज्ज आहे. आपल्या देशातच नाही तर जिथे जिथे भांडवलशाही प्रचलित आहे तिथे तिथे लोकांनी जे काही मिळवले आहे ते त्यांनी एकजूट संघर्षांद्वारे जिंकले आहे. भांडवलशाही सरकारे तोपर्यंत लोकांना काही देत नाहीत जोपर्यंत लोक त्यांना तसे करण्यास भाग पाडत नाहीत. इतर देशांतील प्रवाशांनी सुरक्षित आणि चांगल्या सुविधांसाठी संघर्ष केला आहे आणि ते मिळवले आहे आणि म्हणूनच त्यांची दुर्दशा इतकी भयानक नाही.
हिंदुस्थानात प्रवासी वाहतुकीसाठी वार्षिक अनुदान अंदाजे ३०,००० कोटी रुपये आहे – हा आकडा काही मोजक्या उद्योगपतींना वार्षिक ६,००,००० कोटी रुपयांच्या कर सवलतीच्या तुलनेत खूपच फिका आहे. शिवाय, गेल्या चार वर्षांतच मोठ्या भांडवलदारांचे ४,५०,००० कोटी रुपयांचे बुडीत कर्ज माफ करण्यात आले आहे. लोकांची मागणी आहे की त्यांचे पैसे – जे सरकारने पगारावरील थेट कर आणि वस्तू आणि सेवांवरील अप्रत्यक्ष करांद्वारे मिळवले आहेत – ते रेल्वेप्रवासाला अनुदान देण्यासाठी आणि गाड्या आणि स्थानकांमध्ये चांगल्या सुविधा पुरवण्यासाठी वापरावेत, कर्ज बुडव्या मोठ्या भांडवलदारांना कर्ज माफ करण्यासाठी नव्हे.
गेल्या काही वर्षांत प्रवाशांची संख्या वाढली असली तरी, ही वाढती मागणी पूर्ण करण्यासाठी रेल्वेसेवांचा त्या प्रमाणात विस्तार झालेला नाही. गाड्यांची संख्या वाढवण्याचा सरळ उपाय का अंमलात आणला जात नाही? खरा मुद्दा हा आहे की लोकांचा पैसा बहुसंख्य जनतेच्या हितासाठी वापरला जात नाही. सध्याची आर्थिक व्यवस्था बहुसंख्य लोकांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी नाही तर भांडवलदार शासक वर्गाच्या लालसेची पूर्तता करण्यासाठी तयार केली गेली आहे! सर्वात मोठ्या मक्तेदारांच्या नेतृत्वाखालील भांडवलदार वर्ग अजेंडा ठरवतो आणि सरकारे हा अजेंडा अंमलात आणण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करतात! अर्थव्यवस्थेची दिशा भांडवलदार वर्गाचा नफा वाढवण्याकडे आहे. लोक फक्त भांडवलदारांकडून शोषण करून घेसाठी आणि अप्रत्यक्ष आणि प्रत्यक्ष कर भरण्यासाठी आहेत!
“विकास म्हणजे काय? भांडवलदार वर्गाचे विकास आहेत: त्यांची संपत्ती दररोज वाढत आहे. परंतु कष्टकरी लोकांसाठी, फक्त आपल्या समस्यांमध्ये विकास होत आहे, ज्या संख्येने आणि तीव्रतेने वाढत आहेत!” एका युवा महिला कार्यकर्त्याच्या या संतप्त टिप्पण्या भांडवलशाही अर्थव्यवस्थेच्या कार्याचे अचूक सारांश देतात!
खऱ्या मुद्द्यांवरून लक्ष विचलित करण्यासाठी खोट्या कथनांनी लोकांची दिशाभूल केली जात आहे किंवा त्यांच्यात फूट पाडली जात आहे. हे ओळखणे आणि त्याचा सामना करण्यासाठी एकता निर्माण करणे आवश्यक आहे. सहभागींनी मान्य केले की प्रवाशांमधील फुटीरता त्यांचा सामूहिक आवाज कमकुवत करते. म्हणूनच, या बैठकीचे मुख्य उद्दिष्ट होते की स्थानिक रहिवाशांचा समावेश असलेल्या कार्यकारी समित्यांची स्थापना करणे, ज्या मोहीम पुढे नेण्यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरतील. अनेक प्रवासी आणि लोकांच्या संघटना वर्षानुवर्षे या मुद्द्यावर काम करत आहेत. एकजूट संघर्ष करण्यासाठी त्या सर्वांना एकत्र आणणे ही काळाची गरज आहे. स्पष्ट उद्दिष्टे डोळ्यासमोर ठेवून ही लढाई सातत्याने लढली पाहिजे यावर भर देण्यात आला. मोहिमेने अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन दोन्ही मागण्या पूर्ण केल्या पाहिजेत यावर भर देण्यात आला. दीर्घकालीन उद्दिष्टांमध्ये अशा मागण्यांचा समावेश आहे ज्यात हजारो लोकांचा मोठ्या प्रमाणात सहभाग आणि सातत्याने एकजूट संघर्ष आवश्यक असेल जेणेकरून खालील बाबी सुनिश्चित होतील:
- सर्वांसाठी सुरक्षित आणि आरामदायी प्रवास सुनिश्चित करण्यासाठी ट्रेनची वारंवारता वाढवणे.
- प्रत्येक ट्रेनमध्ये वहन क्षमता वाढवण्यासाठी ट्रेनमधील डब्यांची संख्या वाढवणे.
यासोबतच, काही स्टेशन-विशिष्ट मागण्या देखील मांडण्याची आवश्यकता आहे. यामध्ये हे समाविष्ट आहे:
- प्रत्येक स्टेशनवर मोफत व शुद्ध पिण्याचे पाणी आणि शौचालय सुविधांची उपलब्धता आणि त्यांची नियमित देखभाल.
- प्रत्येक स्टेशनवर पुरेशा कामगारांसह (उदा. स्ट्रेचर हमाल, वैद्यकीय कर्मचारी) प्रथमोपचार आणि रुग्णवाहिका सेवा.
- प्रत्येक स्टेशनवर पुरेशा संख्येने स्टेशन मास्टर आणि तिकीट विक्रेते यासारखे इतर आवश्यक कर्मचारी.
- एस्केलेटर, जिने, बेंच, पंखे, शौचालये, पिण्याच्या पाण्याची सुविधा आणि रॅम्प यासारख्या इतर मूलभूत सुविधा उभारणे आणि त्यांची नियमित देखभाल करणे.
सहभागींनी उघडपणे त्यांच्या चिंता आणि विचार मांडले, ज्यामुळे एक उत्साही चर्चा झाली. त्यांनी भर दिला की तारणहाराची वाट पाहणे व्यर्थ आहे – जेव्हा लोक एकत्र येतात आणि त्यासाठी लढतात तेव्हा बदल येतो. आमच्या मागण्या पूर्ण करण्यास अधिकाऱ्यांना भाग पाडण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे एकत्रित शक्तीप्रदर्शन. अनेक सहभागींनी संपूर्ण शहरात मोहिमेचा विस्तार करण्याची गरज अधोरेखित केली आणि KEC सोबत काम करण्यास स्वेच्छेने स्वीकारले. सहभागींनी जागरूकता निर्माण करण्यासाठी सर्जनशील कल्पना मांडल्या, ज्यात गाणी लिहिणे, रॅप कविता लिहिणे, सोशल मीडिया रील्स वापरणे, प्रचाराचे बॅज घालणे आणि निवासी इमारतींमध्ये स्वाक्षरी मोहीम राबवणे यांचा समावेश होता.
बैठकीचा समारोप एका कार्यकारी समितीच्या स्थापनेसह झाला, ज्यामध्ये एक संयोजक, सह-संयोजक आणि कोषाध्यक्ष निवडले गेले. मोहिमेत सर्वांचा सहभाग सुनिश्चित करण्याच्या आपल्या वचनबद्धतेची पुष्टी केली गेली. शेवटचा संदेश स्पष्ट होता: जर लोक लढले तर ते काहीतरी जिंकतील; जर ते लढले नाहीत तर त्यांच्याकडे जे काही आहे ते देखील गमावण्याचा धोका पत्करावा लागतो. बैठकीचा शेवट कृतीच्या एका शक्तिशाली आवाहनाने झाला – संदेश पसरवा, मित्रांना सामील करा आणि अभियानाची गती कायम ठेवा.